Cây Lá Khôi - Cây thuốc Nam chữa đau dạ dày hiệu quả

Thứ tư - 29/12/2021 02:25
Thuốc Nam - Là loại thuốc được lưu truyền trong nhân gian, qua quá trình hái lượm thức ăn mà người dân mà tích lũy được các kinh nghiệm chữa bệnh của từng loại cây. Từ đó cứ lưu truyền từ người này sang người khác, từ đời này qua đời khác. Gọi là thuốc Nam vì đó là cây thuốc mọc trên đất của nước Nam ý là chỉ đất nước Việt Nam chúng ta. Tùy vào từng bệnh mà người ta dùng một loại hay kết hợp các cây thuốc Nam với nhau tạo ra bài thuốc để chữa bệnh
Cây lá khôi
Cây lá khôi
Trong bài viết này xin giới thiệu đến đọc giả một vị thuốc Nam Cây Lá Khôi hay còn gọi là cây Độc Lực, có tên khoa học là Ardisia sylvestris Pitard.

Mô tả cây 

Cây Khôi (Folium Ardisiae) là loại cây nhỏ, mọc thẳng đứng cao khoảng 1,5 – 2m. Thân cây có màu xanh, . Bên trong thân rỗng xốp, thân không phân nhánh hoặc phân nhánh rất ít, gần trên phần ngọn có nhiều lá. Đây là loại cây ưa bóng, thường mọc trong bóng râm, dưới tán các cây khác hoặc trong rừng rậm.

Lá Khôi mọc so le, phiến lá nguyên, mép có răng cưa nhỏ và mịn. Lá khá lớn, rộng 6 – 10cm, dài 25 – 40cm. Mặt trên lá có gân nổi rõ hình mạng lưới. Phiến lá có màu xanh lục mặt dưới màu tía.

Cây Khôi có nhiều loại khác nhau, có loại như mô tả bên trên, có loại thì 2 mặt lá đều xanh. Kinh nghiệm thường chỉ dùng loại có lá mặt trên xanh như nhung mặt dưới màu tím.

Hoa mọc thành chùm, kích thước nhỏ, chùm hoa dài khoảng 10 – 15cm, đường kính 2-3 mm, màu trắng pha hồng tím 5 lá đài 5 cánh hoa. Quả của cây Khôi là loại quả mọng, khi chín có màu đỏ. Mùa hoa vào tháng 5 – 7 và quả mọc vào tháng 7 – 9.

Phân bố, thu hái và chế biến

Cây Khôi mọc hoang nhiều tại rừng rậm miền thượng du các tỉnh: Lào Cai, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Đà Nẵng....
Người ta thu hái ngọn và lá Khôi vào khoảng tháng 8 – tháng 9. Khi thu hoạch sẽ chọn những lá to, khỏe, không bị sâu úa.
Sau khi thu hái, đem lá Khôi rửa sạch, phơi nắng cho mềm rồi ủ trong râm. Cũng có thể sao lên để dùng.

Tác dụng dược lý

Theo y học cổ truyền, lá Khôi có tác dụng trong điều trị bệnh đau dạ dày, kiểm soát các triệu chứng khó chịu do bệnh gây ra như ợ hơi, ợ chua, nóng rát thượng vị, đầy bụng, khó tiêu, chướng bụng…

Viện Đông y và Bộ môn dược lý Trường đại học y dược nghiên cứu cho thấy thành phần Tanin và Glycozit có tác dụng chống viêm, làm lành các vết loét trong dạ dày, đồng thời hạn chế tình trạng tăng tiết acid trong dạ dày. Do đó, chúng giúp cải thiện tình trạng bệnh.

Nước ép lá Khôi còn giúp tiêu diệt vi khuẩn HP gây phá hủy niêm mạc gây viêm loét dạ dày.

Các kết quả nghiên cứu lâm sàng cho thấy, có khoảng 80% bệnh nhân sử dụng nước uống lá Khôi có thể kiểm soát được những triệu chứng ợ hơi, buồn nôn, chướng bụng, tức ngực… do bệnh dạ dày gây ra.

Công dụng cây lá Khôi

Công dụng chính mà người ta hay sử dụng nhất trên lá Khôi là làm giảm các triệu chứng trong bệnh viêm loét dạ dày. Theo kinh nghiệm của phân hội đông y Thanh Hóa, một vùng dân tộc còn dùng lá Khôi chữa đau bụng. Nhưng phải kết hợp với vị bồ công anh và cây khổ sâm. 

Ngoài ra, lá Khôi còn một số công dụng khác:

  • Kháng khuẩn mạnh và chống dị ứng.
  • Viêm họng.
  • Nổi mề đay, mẩn ngứa, ghẻ lở.
  • Thấp khớp.

Liều lượng

Ngày dùng 40 – 80g. Có thể dùng độc vị hoặc phối hợp với các vị thuốc khác, dùng sắc uống hoặc dùng phối hợp với các vị thuốc khác.

Một số bài thuốc sử dụng lá Khôi

Nguyên liệu cần có: Khôi tía 60gr, lá khổ sâm 12gr, cam thảo 20gr, bồ công anh 40gr.
  • Rửa sạch nguyên liệu cho vào nồi sắc với 1,5 lít nước.
  • Đun sôi nhỏ lửa trong 30 phút.
  • Chắt ra bắt và chia làm 3 lần uống trước bữa ăn.
    Ảnh minh họa
    Bài thuốc chữa dạ dày : khôi tía, bồ công anh, cam thảo, lá khổ sâm

Bài thuốc chữa đau dạ dày, viêm loét dạ dày với các triệu chứng ợ hơi, ợ chua, bụng đầy trướng

  • Lá Khôi 20g, Khổ sâm 16g, Uất kim 8g, Hương phụ 8g, Hậu phác 8g, Bồ công anh 20g, Cam thảo nam 16g. Sắc uống ngày 1 thang.

Bài thuốc chữa đau dạ dày, viêm loét dạ dày cả khi đói hay khi no

  • Lá Khôi 25g, Thảo quyết minh 20g, Mẫu lệ 20g, Ô tặc cốt 15g.

Đem các vị sao vàng hạ thổ, sau đó tán thành bột mịn. Mỗi lần dùng 1 muỗng cà phê, ngày dùng 3 – 4 lần.

Viện Y học Cổ truyền khi áp dụng chữa bệnh cho một số trường hợp đau dạ dày ( dùng riêng hoặc phối hợp các vị thuốc ), người ta thấy rằng: Với liều 100g lá Khôi trở xuống uống hằng ngày thì có thể từ đỡ đau đến hết đau, bệnh nhân ăn ngủ tốt. Nhưng nếu sử dụng tăng liều 250g/ngày thì lại khiến cho bệnh nhân mệt mỏi, người uể oải, da tái xanh, sức khỏe xuống dần nếu tiếp tục dùng.

Lá Khôi là vị thuốc chữa viêm loét dạ dày và một số bệnh khác hiệu quả. Tuy nhiên, cách dùng, liều lượng, phối hợp thuốc ra sao thì bệnh nhân cần có sự tham khảo ý kiến từ thầy thuốc. Hơn nữa, đi cùng với thuốc, người bệnh cũng cần phải có sự thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt cho phù hợp. 

Tác giả: Dung Hoàng ngọc

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Thống kê
  • Đang truy cập13
  • Hôm nay614
  • Tháng hiện tại8,992
  • Tổng lượt truy cập14,848
Left-column advertisement
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
Gửi phản hồi